Libeliñas

29 may 2011

Oxygastra curtisii (Dale, 1834)

Caracterízase por ter unhas cores dunha beleza esmeralda peculiares, ollos verde lustroso, abdome con debuxos alargados amarelo limón sobre un fondo verde esmeralda escuro e brillante. Macho cos segmentos 7, 8 e 9 ensanchados e peludos, coa presenza dunha crista dorsal clara no décimo segmento.

Femia co abdome máis groso, coas mesmas cores e debuxos amarelos, pero sen segmentos ensanchados e sen crista dorsal. Ás coas bases afumadas de amarelo queimado.

Fotos en Guitiriz e Padrón, maio 2011

Femia inmadura de Oxygastra curtisii

Foto lateral da femia

Macho de Oxygastra curtisii

Foto lateral do macho

Crista dorsal dos machos

Cópula

Libros e guías de consulta:

Les Libellules de France, Belgique e Luxembourg. Grand et Boudot. Éditions Biotope. WWW.biotope.fr
Los Odonatos de Extremadura. A. sanchez García, J. Pérez Gordillo, E. Jiménez Díaz y C. Tovar Breña. Junta de Extremadura. ISBN: 978-84-606-4804-8
Field Guide to the dragonflies of Britain and Europe. K-D. B Dijkstra.British Wildlife. ISBN: 9780953139941

28 may 2011

Calopteryx haemorrhoidalis (Vander Linden, 1825)

Macho de cor vermella bronce ou granate case negro, os machos adultos coa parte inferior dos últimos segmentos abdominais cor maxenta; ás escuras, excepto na base que son transparentes; tíbias roxizas.

Femia verde metálico bronce, ás cunha mancha escura apical ben delimitada de cor pardo-cobriza nas ás posteriores, pequeno pseudopterostigma branco.

Fotos en Fisterra e Ribeira. 2011.

Calopteryx haemorrhoidalis macho

Coloración do macho no S8, S9, S10 e os cercos

Femia

Macho inmaduro

17 may 2011

Calopteryx xanthostoma (Charpentier, 1825)

O macho é azul cobalto e ás escuras na súa metade distal, con nervación coloreada de azul.
Femia verde metálico con ás claras e pseudopterostigma branco, moi similar a femia de Calopteryx virgo, pero as veces pódese observar que as femias de xanthostoma teñen nos tres últimos segmentos e na parte superior, unha coloración pardo clara.

Fotos no Río Miño, na zona de Lugo e Rábade.

Cópula de Calopteryx xanthostoma

Femia

Macho

5 may 2011

Platycnemis acutipennis

Patexa rubia Platycnemis acutipenis
Unha das súas características é a cor laranxa clara do abdome. As tibias das patas son lixeiramente aplanadas e ensanchadas nos machos, cunha liña lonxitudinal negra na metade superior. Pterostigmas alaranxados.
No macho adulto a combinación de ollos azuis, corpo alaranxado, e manchas negras dobres no S7-S9 é única.
A femia é máis pálida e normalmente presenta dobres e finas liñas negras en todos os segmentos abdominais.

Fotos en Guitiriz abril 2011

Detalle dos ollos azulados

Platycnemis acutipennis macho

Tándem

Detalle das tibias

25 abr 2011

Anax ephippiger (Burmeister, 1839)

O adulto é lixeiramente máis pequeno que o resto dos Anax. Ten unha coloración xeral parda dourada con un característico ton azul no dorso do S2. Ollos marróns coa parte inferior amarelenta. Pterostigmas rectangulares, de gran tamaño e alaranxados.

Fotos de Oimbra-Verín

Anax ephippiger, macho

Anax ephippiger, posta en tándem.

29 mar 2011

Exercicio de simetría para 4º da ESO

"A simetría é determinante de moitas formas e moitos funcionamentos".

Neste exercicio proponse unha ficha de simetría axial, para realizar un debuxo dunha libeliña, atendendo a un eixe central para poder completar o debuxo simétrico ao proposto.

Para realizar esta proposta de simetría tomouse como modelo unha Aeshna da Guide to the Dragonflies of Britain and Europe de Klaas-Douwe B Dijkstra.

Tendo en conta as indicacións deste modelo, fíxose no programa Inkscape un gráfico vectorial de simetría dunha libeliña. Para os docentes interesados na ficha de traballo, aquí deixamos o enlace para descargala:

Exercicio de simetría axial.

Unha vez realizados os exercicios de simetría, os alumnos interesados poden recrear unha animación da libeliña nun programa sinxelo de edición de vídeo como o Movie Maker. Este é un exemplo elaborado por alumnos de 4º ESO:

5 mar 2011

Lestes dryas Kirby, 1890

Presente en zonas de augas estancadas e con pouca profundidade, con presenza de vexetación acuática emerxente nos laterais.

De tamaño entre 35-40 mm. Coloración xeral verde metálica con partes azul pruinoso. Abdome con Pruiniscencia ó madurar en S1 e 2/3 do S2, e nos S9-10. Tamén en partes ventrais de S6 a S8.